Γιατί η κλιματική αλλαγή είναι σημαντική για την ΕΚΤ;

Η κλιματική αλλαγή είναι σημαντική για εμάς στην ΕΚΤ επειδή επηρεάζει:

• την οικονομία και, κατ’ επέκταση, τον στόχο μας για διατήρηση της σταθερότητας των τιμών·
• τις τράπεζες που υπόκεινται στην εποπτεία μας και τον ρόλο μας στη διατήρηση της ασφάλειας και της ευρωστίας τους,
• την έκθεσή μας σε κινδύνους.

Η κλιματική αλλαγή ενέχει δύο είδη κινδύνων για την οικονομία μας: τους φυσικούς κινδύνους και τους κινδύνους μετάβασης.

Τι είναι οι φυσικοί κίνδυνοι;

Ως φυσικοί κίνδυνοι νοούνται οι κίνδυνοι που απορρέουν από τις αλλαγές των καιρικών συνθηκών και του κλίματος οι οποίες επηρεάζουν τις οικονομίες. Για παράδειγμα, οι καταιγίδες ή οι πλημμύρες μπορούν να βλάψουν τα σπίτια και τους δρόμους ή να καταστρέψουν καλλιέργειες. Λόγω της κλιματικής αλλαγής, τα φαινόμενα αυτά έχουν γίνει συχνότερα και σοβαρότερα τις τελευταίες δεκαετίες και οι οικονομικές τους επιπτώσεις αυξάνονται.

Οι πιο μακροπρόθεσμες μεταβολές, όπως η μεταβαλλόμενη συχνότητα των βροχοπτώσεων και η αύξηση της θερμοκρασίας, μπορούν επίσης να διαταράξουν τις βιομηχανίες και τη γεωργία. Εάν δεν αναλάβουμε δράση για την επιβράδυνση αυτών των μεταβολών, οι επιπτώσεις τους θα επιδεινώνονται.

Τι είναι οι κίνδυνοι μετάβασης;

Η μείωση των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα είναι καίριας σημασίας για την επιβράδυνση και την αποφυγή των χειρότερων επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής. Για αυτόν τον λόγο η ΕΕ έχει δεσμευτεί να πετύχει μια οικονομία καθαρών μηδενικών εκπομπών έως το 2050. Για την επίτευξη αυτού του στόχου θα πρέπει να καταστήσουμε όλες τις οικονομικές μας δραστηριότητες πιο οικολογικές, μεταξύ άλλων το πώς παράγουμε αγαθά και παρέχουμε υπηρεσίες, το πώς ταξιδεύουμε και το πώς τρεφόμαστε. Η μετάβαση σε μια πιο πράσινη οικονομία μπορεί να προσφέρει σημαντικές ευκαιρίες, όπως νέες θέσεις εργασίας και ένα πιο υγιές περιβάλλον.

Ωστόσο, αυτή η μετάβαση ενέχει και κινδύνους, ιδίως εάν οι πολιτικές για την ενθάρρυνση πιο βιώσιμων δραστηριοτήτων εφαρμοστούν υπερβολικά γρήγορα, με αποτέλεσμα οι επιχειρήσεις και οι πολίτες να μην έχουν αρκετό χρόνο για να προσαρμοστούν. Κάποιες επιχειρήσεις θα μπορούσαν να κλείσουν, κάποιοι να χάσουν τις δουλειές τους και η αξία των χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων θα μπορούσε να μειωθεί. Αυτές οι εξελίξεις θα μπορούσαν να προκληθούν λόγω νέων κανονιστικών διατάξεων, αλλαγών στις προτιμήσεις των καταναλωτών καθώς και τεχνολογικών καινοτομιών που καθιστούν τα προϊόντα που δεν είναι φιλικά προς το περιβάλλον παρωχημένα. Οι κίνδυνοι αυτοί είναι γνωστοί ως «κίνδυνοι μετάβασης».

Πώς επηρεάζει η κλιματική αλλαγή τις τιμές;

Η κλιματική αλλαγή επηρεάζει την οικονομία και, ως εκ τούτου, και τις τιμές. Για παράδειγμα, οι ξηρασίες και οι δασικές πυρκαγιές μπορούν να καταστρέψουν τις σοδειές, ενώ οι πλημμύρες και η χαμηλή στάθμη των υδάτων μπορούν να διαταράξουν τα συστήματα μεταφοράς και τις αλυσίδες εφοδιασμού, με πολύ μεγάλο κόστος για τις επιχειρήσεις. Τέτοια φαινόμενα μπορούν επίσης να έχουν δευτερογενείς επιπτώσεις στις χρηματοπιστωτικές αγορές, με αποτέλεσμα την εξάπλωση αστάθειας. Όλα αυτά μπορούν να επηρεάσουν τις τιμές και, ως εκ τούτου, την ικανότητά μας να τις διατηρούμε σταθερές.

Οι πολιτικές που ενθαρρύνουν την ανάληψη πιο οικολογικών δραστηριοτήτων μπορούν επίσης να επηρεάσουν το κόστος των αγαθών. Για παράδειγμα, οι επιδοτήσεις για επενδύσεις στην πράσινη ενέργεια ή οι φόροι επί του άνθρακα, του πετρελαίου και του φυσικού αερίου μπορούν να έχουν αντίκτυπο στην οικονομία και τις τιμές.

Πώς επηρεάζει η κλιματική αλλαγή τις τράπεζες που εποπτεύουμε;

Ένα από τα βασικά καθήκοντα μιας τράπεζας είναι να χορηγεί δάνεια στους πελάτες της, μεταξύ άλλων στις επιχειρήσεις. Εάν μια από αυτές τις επιχειρήσεις πληγεί από πλημμύρα, θα μπορούσε να αντιμετωπίσει οικονομικά προβλήματα και να μην είναι σε θέση να αποπληρώσει τα δάνειά της. Αυτό θα είχε επίσης αρνητική επίδραση στην τράπεζα.

Για αυτό τον λόγο πρέπει να διασφαλίσουμε ότι οι τράπεζες έχουν επίγνωση των κλιματικών κινδύνων στους οποίους είναι εκτεθειμένες, όπως η υψηλή έκθεση σε τομείς υψηλότερης εντάσεως άνθρακα ή πελάτες που βρίσκονται σε περιοχές που είναι πιθανότερο να επηρεαστούν από την κλιματική αλλαγή. Ζητούμε από τις τράπεζες να λαμβάνουν υπόψη αυτούς τους κινδύνους στην οικεία στρατηγική, διακυβέρνηση και διαχείριση κινδύνων.

Πώς επηρεάζει η κλιματική αλλαγή τον ισολογισμό μας;

Και εμείς θα πρέπει επίσης να εξετάσουμε την έκθεσή μας σε κλιματικούς κινδύνους. Η κλιματική αλλαγή μπορεί να επηρεάσει τα περιουσιακά στοιχεία που διακρατούμε και τις εξασφαλίσεις που αποδεχόμαστε ως εγγύηση όταν χορηγούμε δάνεια σε τράπεζες. Επομένως, πρέπει να διαχειριστούμε σωστά αυτούς τους κινδύνους και να εργαστούμε για τη μείωσή τους.

Δεν είμαστε ο βασικός παράγοντας για τη μετάβαση σε μια πιο πράσινη οικονομία. Οι κυβερνήσεις και τα κοινοβούλια έχουν την πρωτοβουλία, ωστόσο έχουμε δεσμευτεί να συμβάλλουμε στην καταπολέμηση της κλιματικής αλλαγής στο πλαίσιο της εντολής που μας έχει ανατεθεί.

Λαμβάνουμε υπόψη τις συνέπειες της κλιματικής αλλαγής και της υποβάθμισης της φύσης για τη νομισματική πολιτική μας, και έχουμε καταστήσει αυτούς τους κινδύνους που σχετίζονται με το κλίμα και τη φύση ως βασική προτεραιότητα στο πλαίσιο του ρόλου μας ως αρχής τραπεζικής εποπτείας. Βελτιώνουμε τα υποδείγματά μας, την ποιότητα των δεδομένων που χρησιμοποιούμε και τον τρόπο που διαχειριζόμαστε τους δικούς μας κινδύνους.

Θέλουμε να προωθήσουμε ευρύτερες αλλαγές στη συμπεριφορά μας. Οι κανόνες μας μπορούν να ενθαρρύνουν τις τράπεζες να έχουν μεγαλύτερη επίγνωση των κλιματικών κινδύνων που σχετίζονται με τα περιουσιακά στοιχεία που διακρατούν και να δημοσιοποιούν αυτούς τους κινδύνους με συνέπεια και διαφάνεια. Εάν οι τράπεζες και οι επιχειρήσεις έχουν μεγαλύτερη επίγνωση των κλιματικών κινδύνων και δείχνουν μεγαλύτερη διαφάνεια σχετικά με τις επιπτώσεις τους, τότε όλοι μπορούν να τους λαμβάνουν ορθά υπόψη όταν τιμολογούν τα περιουσιακά στοιχεία. Μοιραζόμαστε επίσης την εμπειρογνωμοσύνη μας και τα διδάγματα που αποκομίσαμε προκειμένου να ενθαρρύνουμε άλλους να συμβάλλουν και αυτοί στην καταπολέμηση της κλιματικής αλλαγής.